Prizori Beograda između dva svetska rata: fotografije iz Ličnog fonda Mihaila S. Petrovića
Izdavač: Istorijski arhiv Beograda
Za izdavača: Mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: Mr Dragan Gačić
Priređivač: Slobodan Mandić
Recenzenti: mr Ivan Obradović, dr Srđan Mićić, Vladimir Dulović
Lektura: mr Nataša Nikolić
Stručni saradnik: Darko Ćirić
Saradnik na obradi arhivske građe: Dragana Mitrašinović
Digitalna obrada i restauracija fotografija: Bojan Kocev
Prelom teksta i priprema za štampu: Vladimir Mijatović
Dizajn korica: Zorica Netaj
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
Tiraž: 500
Priređivanje monografije sa fotografijama Beograda između dva svetska rata iz ličnog fonda novinara, pisca, publiciste i kulturnog radnika Mihaila S. Petrovića (1901–1949), koje se čuvaju u Istorijskom arhivu Beograda, podstakla su dva osnovna motiva. Pored raznovrsnog i za različite teme značajnog arhivskog materijala ovog fonda, fotografije Beograda, najvećim delom nastale krajem dvadesetih i početkom tridesetih godina XX veka, predstavljaju jedinstvenu celinu, kojoj se do sada istraživački nije pristupalo na odgovarajući način. One imaju nesumnjivu saznajnu vrednost i značaj istorijskog izvora prvog reda o prošlosti Beograda, koji vizuelno svedoči o nekoliko najdinamičnijih godina razvoja u vremenu obnove, demografskog, privrednog i kulturnog uspona. Pored toga, osvetljavaju istorijski razvoj fotografije u Srbiji, naročito u pogledu foto-žurnalizma kao novog fotografskog jezika koji se formirao krajem dvadesetih godina prošlog veka. Drugi motiv bio je da se široj publici približi zanimljiva i svestrana ličnost Mihaila S. Petrovića, zajedno sa njegovim ličnim fondom, koji je kategorisan u rang kulturnog dobra od velikog značaja.
Među različitim fotografskim materijalom fonda prioritet je dat najobimnijoj i najznačajnijoj celini koju čine fotografije Beograda nastale između dva svetska rata, a koje predstavljaju izuzetno vredan istorijski izvor. Mnoge od tih fotografija poznate su javnosti, dok su neke retko ili nimalo korišćene iako predstavljaju izuzetne vizuelne tragove, veoma značajne za današnje sagledavanje istorije grada u jednom od najdinamičnijih perioda njegovog razvoja. Vreme obnove, demografskog, privrednog i kulturnog uspona Beograda sasvim se drugačije iščitava kada zajedno sa pisanom građom otkrivamo činjenice i ponekad prikrivene detalje sadržane u fotografskom materijalu.
Knjiga je objavljena uz podršku Sekretarijata za kulturu Grada Beograda.
Za izdavača: Mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: Mr Dragan Gačić
Priređivač: Slobodan Mandić
Recenzenti: mr Ivan Obradović, dr Srđan Mićić, Vladimir Dulović
Lektura: mr Nataša Nikolić
Stručni saradnik: Darko Ćirić
Saradnik na obradi arhivske građe: Dragana Mitrašinović
Digitalna obrada i restauracija fotografija: Bojan Kocev
Prelom teksta i priprema za štampu: Vladimir Mijatović
Dizajn korica: Zorica Netaj
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
Tiraž: 500
Priređivanje monografije sa fotografijama Beograda između dva svetska rata iz ličnog fonda novinara, pisca, publiciste i kulturnog radnika Mihaila S. Petrovića (1901–1949), koje se čuvaju u Istorijskom arhivu Beograda, podstakla su dva osnovna motiva. Pored raznovrsnog i za različite teme značajnog arhivskog materijala ovog fonda, fotografije Beograda, najvećim delom nastale krajem dvadesetih i početkom tridesetih godina XX veka, predstavljaju jedinstvenu celinu, kojoj se do sada istraživački nije pristupalo na odgovarajući način. One imaju nesumnjivu saznajnu vrednost i značaj istorijskog izvora prvog reda o prošlosti Beograda, koji vizuelno svedoči o nekoliko najdinamičnijih godina razvoja u vremenu obnove, demografskog, privrednog i kulturnog uspona. Pored toga, osvetljavaju istorijski razvoj fotografije u Srbiji, naročito u pogledu foto-žurnalizma kao novog fotografskog jezika koji se formirao krajem dvadesetih godina prošlog veka. Drugi motiv bio je da se široj publici približi zanimljiva i svestrana ličnost Mihaila S. Petrovića, zajedno sa njegovim ličnim fondom, koji je kategorisan u rang kulturnog dobra od velikog značaja.
Među različitim fotografskim materijalom fonda prioritet je dat najobimnijoj i najznačajnijoj celini koju čine fotografije Beograda nastale između dva svetska rata, a koje predstavljaju izuzetno vredan istorijski izvor. Mnoge od tih fotografija poznate su javnosti, dok su neke retko ili nimalo korišćene iako predstavljaju izuzetne vizuelne tragove, veoma značajne za današnje sagledavanje istorije grada u jednom od najdinamičnijih perioda njegovog razvoja. Vreme obnove, demografskog, privrednog i kulturnog uspona Beograda sasvim se drugačije iščitava kada zajedno sa pisanom građom otkrivamo činjenice i ponekad prikrivene detalje sadržane u fotografskom materijalu.
Knjiga je objavljena uz podršku Sekretarijata za kulturu Grada Beograda.
Ilustrovana autobiografija Luke Mladenovića, "Olovkom protiv zaborava"
Izdavač: Istorijski arhiv Beograda
Za izdavača: Mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: Mirjana Milenković
Priređivač: Vladimir Mijatović
Recenzent: Rade Ristanović
Stručni saradnik: Petar Petrović
Tehnički urednik: Zorica Smilović
Lektura: Tatjana Korićanac, Danijela Punišić
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
Luka Mladenović (Mijić) rođen je u Žitorađi kod Vladičinog Hana, 8. oktobra 1909. godine, kao jedan od sinova Milije i Leposave Mijić. Kao autor velikog broja dragocenih crteža starog Beograda njegovo delo ostalo je rasuto po celom gradu – od muzeja, biblioteka i arhiva, do kafana, kafića, pekara... Može se reći da je gotovo svaki žitelj Beograda video bar neki od njegovih crteža. Međutim, retko ko bi umeo da kaže nešto više o autoru tih svedočanstava o gradu koji polako, ali neumitno nestaje. Slikar je, u ovom slučaju, ostao u senci svog dela. Mladenović je Istorijskom arhivu Beograda još 1958. godine predao album fotoreprodukcija crteža starog Beograda, sa ukupno 97 snimaka, koji su korišćeni za ilustrovanje ove publikacije, a skoro tri decenije kasnije, 1987. godine, predao je i rukopis svoje autobiografije na 146 strana.
Autobiografija Luke Mladenovića je potresno štivo koje svedoči o dubokoj bugarsko-srpskoj podeljenosti stanovništva juga Srbije u vreme balkanskih ratova, o životu pod okupacijom u Prvom svetskom ratu, prilikama u međuratnom Beogradu i Srbiji, kao i fascinantnoj sudbini autora i njegove porodice u Drugom svetskom ratu.
Veoma važan momenat u njegovom životu bio je susret sa karikaturistom Pjerom Križanićem i sa direktorom Politike, Vladislavom Ribnikarom, koji je Luki Mladenoviću dodelio stipendiju i pomogao mu prilikom upisa u Umetničku školu, koju je pohađao kao vanredni đak od 1926. do 1931. godine. Časove večernjeg akta pohađao je kod profesora Ilije Šobajića, zajedno sa Prvoslavom Pivom Karamatijevićem i Brankom Šotrom.
Po završetku školovanja radio je kao grafičar, litograf i cinkograf za Politiku.
Cinkografski posao radio je i u Vojnom zavodu u Čačku, gde je dočekao Drugi svetski rat. Nemačke jedinice koje su ušle u Zavod zarobile su ga i poslale na prinudni rad u Nemačku. Na stanici u Hanoveru uspeo je da pobegne iz voza i dođe do Herforda (Severna Rajna−Vestfalija), gde se uspešno krio zahvaljujući poznavanju nemačkog jezika, da bi posle nekog vremena prešao je u Berlin kao dobrovoljni radnik.
Odluka da prebegne iz Herforda u Berlin, a potom iz Srbije u nacističku Nemačku dovede suprugu i sina, uticala je na Luku do kraja života. Pored užasa i patnji koje su u Berlinu doživeli, očigledno je bio prisutan i strah da se za to ne sazna u Beogradu. Smatrao je, možda s pravom, da nove komunističke vlasti ne bi imale razumevanja za njegov izbor, bez obzira na okolnosti pod kojima je on napravljen. Taj strah najbolje ilustruje Mladenovićeva do sada najpotpunija biografija, rađena za katalog izložbe njegovih crteža, koji je 2000. godine objavio Narodni muzej u Beogradu. U toj biografiji, rađenoj još za Lukinog života, piše da je „godine okupacije proveo u Beogradu”, a da „vremena i uslova za crtanje nije bilo”, nego je samo „povremeno doterivao svoje crteže”. Iako je Luka davao crteže za pomenutu izložbu i imao mogućnosti da autoru izložbe i kataloga predoči istinu o svom životu za vreme Drugog svetskog rata, on to nije učinio. Pretpostavljamo da je čak i tada kod Mladenovića postojala određena bojazan, te da se osećao sigurnije ukoliko neki tragovi prošlosti ostanu skriveni u arhivskim depoima.
Ovu uzbudljivu autobiografiju, koja prati tri autorove životne faze – odrastanje, život u Beogradu u međuratnom periodu, kao i u Nemačkoj tokom Drugog svetskog rata, Istorijski arhiv Beograda priredio je na 200 strana. Sam tekst praćen je odabirom ilustracija i fotografija koje upotpunjavaju životnu priču i delo ovog autora.
Za izdavača: Mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: Mirjana Milenković
Priređivač: Vladimir Mijatović
Recenzent: Rade Ristanović
Stručni saradnik: Petar Petrović
Tehnički urednik: Zorica Smilović
Lektura: Tatjana Korićanac, Danijela Punišić
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
Luka Mladenović (Mijić) rođen je u Žitorađi kod Vladičinog Hana, 8. oktobra 1909. godine, kao jedan od sinova Milije i Leposave Mijić. Kao autor velikog broja dragocenih crteža starog Beograda njegovo delo ostalo je rasuto po celom gradu – od muzeja, biblioteka i arhiva, do kafana, kafića, pekara... Može se reći da je gotovo svaki žitelj Beograda video bar neki od njegovih crteža. Međutim, retko ko bi umeo da kaže nešto više o autoru tih svedočanstava o gradu koji polako, ali neumitno nestaje. Slikar je, u ovom slučaju, ostao u senci svog dela. Mladenović je Istorijskom arhivu Beograda još 1958. godine predao album fotoreprodukcija crteža starog Beograda, sa ukupno 97 snimaka, koji su korišćeni za ilustrovanje ove publikacije, a skoro tri decenije kasnije, 1987. godine, predao je i rukopis svoje autobiografije na 146 strana.
Autobiografija Luke Mladenovića je potresno štivo koje svedoči o dubokoj bugarsko-srpskoj podeljenosti stanovništva juga Srbije u vreme balkanskih ratova, o životu pod okupacijom u Prvom svetskom ratu, prilikama u međuratnom Beogradu i Srbiji, kao i fascinantnoj sudbini autora i njegove porodice u Drugom svetskom ratu.
Veoma važan momenat u njegovom životu bio je susret sa karikaturistom Pjerom Križanićem i sa direktorom Politike, Vladislavom Ribnikarom, koji je Luki Mladenoviću dodelio stipendiju i pomogao mu prilikom upisa u Umetničku školu, koju je pohađao kao vanredni đak od 1926. do 1931. godine. Časove večernjeg akta pohađao je kod profesora Ilije Šobajića, zajedno sa Prvoslavom Pivom Karamatijevićem i Brankom Šotrom.
Po završetku školovanja radio je kao grafičar, litograf i cinkograf za Politiku.
Cinkografski posao radio je i u Vojnom zavodu u Čačku, gde je dočekao Drugi svetski rat. Nemačke jedinice koje su ušle u Zavod zarobile su ga i poslale na prinudni rad u Nemačku. Na stanici u Hanoveru uspeo je da pobegne iz voza i dođe do Herforda (Severna Rajna−Vestfalija), gde se uspešno krio zahvaljujući poznavanju nemačkog jezika, da bi posle nekog vremena prešao je u Berlin kao dobrovoljni radnik.
Odluka da prebegne iz Herforda u Berlin, a potom iz Srbije u nacističku Nemačku dovede suprugu i sina, uticala je na Luku do kraja života. Pored užasa i patnji koje su u Berlinu doživeli, očigledno je bio prisutan i strah da se za to ne sazna u Beogradu. Smatrao je, možda s pravom, da nove komunističke vlasti ne bi imale razumevanja za njegov izbor, bez obzira na okolnosti pod kojima je on napravljen. Taj strah najbolje ilustruje Mladenovićeva do sada najpotpunija biografija, rađena za katalog izložbe njegovih crteža, koji je 2000. godine objavio Narodni muzej u Beogradu. U toj biografiji, rađenoj još za Lukinog života, piše da je „godine okupacije proveo u Beogradu”, a da „vremena i uslova za crtanje nije bilo”, nego je samo „povremeno doterivao svoje crteže”. Iako je Luka davao crteže za pomenutu izložbu i imao mogućnosti da autoru izložbe i kataloga predoči istinu o svom životu za vreme Drugog svetskog rata, on to nije učinio. Pretpostavljamo da je čak i tada kod Mladenovića postojala određena bojazan, te da se osećao sigurnije ukoliko neki tragovi prošlosti ostanu skriveni u arhivskim depoima.
Ovu uzbudljivu autobiografiju, koja prati tri autorove životne faze – odrastanje, život u Beogradu u međuratnom periodu, kao i u Nemačkoj tokom Drugog svetskog rata, Istorijski arhiv Beograda priredio je na 200 strana. Sam tekst praćen je odabirom ilustracija i fotografija koje upotpunjavaju životnu priču i delo ovog autora.
Milivoje M. Кostić: BEOGRAD U USPONU
Izdavač: Istorijski arhiv Beograda
Za izdavača: mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: mr Dragan Gačić
Priređivanje, komentari i objašnjenja: Mirjana Milenković, Zorica Smilović
Saradnici: Greta Miličić, Isidora Stojanović Teodosić
Recenzenti: dr Vesna Aleksić, dr Saša Ilić, dr Sonja Jerković
Lektura: mr Nataša Nikolić
Likovno-grafičko rešenje: Zorica Smilović
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
Rukopis Milivoja M. Кostića, trgovca, izvoznika, industrijalca, novinara i publiciste, koja je od autora otkupljena 1957/58. godine čuva se u Istorijskom arhivu Beograda (IAB). Tokom višedecenijskog bavljenja trgovačkom strukom bio je svedok uzdizanja srpske trgovine i pretvaranja Beograda iz orijentalne čaršije u moderan, evropski grad. Takođe je bio u prilici i da se lično sretne sa velikim brojem predstavnika privrednog života zemlje, sa mnogima neposredno da sarađuje, a sa nekima i privatno druži. Кako bi njihove biografije sačuvao od zaborava za buduća pokolenja, sastavio je nisku od 269 „medaljona” – poglavlja, od kojih svako pripoveda „poslove i dane trgovaca, privrednika i bankara” koji su radili i stvarali u Beogradu u drugoj polovini 19. i prvoj polovini 20. veka i naslovljeno je ime¬nom „glavnog junaka”.
Za izdavača: mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: mr Dragan Gačić
Priređivanje, komentari i objašnjenja: Mirjana Milenković, Zorica Smilović
Saradnici: Greta Miličić, Isidora Stojanović Teodosić
Recenzenti: dr Vesna Aleksić, dr Saša Ilić, dr Sonja Jerković
Lektura: mr Nataša Nikolić
Likovno-grafičko rešenje: Zorica Smilović
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
Rukopis Milivoja M. Кostića, trgovca, izvoznika, industrijalca, novinara i publiciste, koja je od autora otkupljena 1957/58. godine čuva se u Istorijskom arhivu Beograda (IAB). Tokom višedecenijskog bavljenja trgovačkom strukom bio je svedok uzdizanja srpske trgovine i pretvaranja Beograda iz orijentalne čaršije u moderan, evropski grad. Takođe je bio u prilici i da se lično sretne sa velikim brojem predstavnika privrednog života zemlje, sa mnogima neposredno da sarađuje, a sa nekima i privatno druži. Кako bi njihove biografije sačuvao od zaborava za buduća pokolenja, sastavio je nisku od 269 „medaljona” – poglavlja, od kojih svako pripoveda „poslove i dane trgovaca, privrednika i bankara” koji su radili i stvarali u Beogradu u drugoj polovini 19. i prvoj polovini 20. veka i naslovljeno je ime¬nom „glavnog junaka”.
Treći tom Кostićevog rukopisa čekao je da ugleda svetlost dana ravno dve decenije. Ovom prilikom izdvojeno je 59 biografija, od kojih je nastalo 60 novih naslova. Tekstovi su dati u celosti i originalu, bez skraćivanja, a intervenisalo se u onim delovima gde je bilo potrebno pojasniti najčešće ime osobe ili neki detalj. Prilikom lektorisanja teksta zadržan je Кostićev arhaičan način izražavanja, koji je samo usklađen sa savremenim pravopisnim normama srpskog jezika. Slika o graditeljskim poduhvatima Кostićevih „junaka” upotpunjena je projektnom dokumentacijom koja se čuva u okviru IAB, fonda Opštine grada, Tehnička direkcija. Originalna dokumenata i potpisi privrednika preuzeti su najvećim delom iz arhivske građe IAB i sa ponekog dokumenta Arhiva Jugoslavije, fonda Ministarstva trgovine i industrije. Publikacija je bogato ilustrovana, a veza između prošlih vremena i sadašnjosti ostvarena je preko starih fotografija privrenika, radnji i fabrika u kojima su poslovali, kuća u kojima su stanovali, a koje se čuvaju u fondovima i zbirkama IAB i Arhiva Narodne banke Srbije. Fotografije današnjeg stanja objekata načinili su priređivači tokom istraživanja na terenu.
Prilikom priređivanja ove publikacije korišćena je arhivska građa 21 fonda iz tri arhiva, preko 180 objavljenih radova, uključujući studije, monografije, spomenice i jubilarne monografije, doktorske teze, članke u naučnoj i stručnoj periodici i zbornicima radova, veliki broj publicističkih priloga, članaka, objava i oglasa iz 28 različi¬ta naslova dnevne i periodične štampe, 24 internet portala i podaci sedam baza podataka, kao i brojne enciklopedijske odrednice.
Prilikom priređivanja ove publikacije korišćena je arhivska građa 21 fonda iz tri arhiva, preko 180 objavljenih radova, uključujući studije, monografije, spomenice i jubilarne monografije, doktorske teze, članke u naučnoj i stručnoj periodici i zbornicima radova, veliki broj publicističkih priloga, članaka, objava i oglasa iz 28 različi¬ta naslova dnevne i periodične štampe, 24 internet portala i podaci sedam baza podataka, kao i brojne enciklopedijske odrednice.
Arhiv kao čuvar starih zanata
Izdavač: Istorijski arhiv Beograda
Za izdavača: mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: mr Dragan Gačić
Autor teksta, ilustracija i fotografija: Bojan Кocev
Stručni konsultanti: Mirjana Milenković, Zorica Smilović
Recenzent: Radika Ilić
Lektura: mr Nataša Nikolić
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
U kilometrima arhivske građe koja se čuva u Istorijskom arhivu Beograda (dalje IAB), među 2.910 fondova, nalaze se i 24 fonda esnafa, strukovnih zanatskih udruženja, koja su u Beogradu počela da se osnivaju još 1816. godine i koja su uspešno opstajala do socijalističkog perioda.
Građa esnafskih udruženja pruža uvid u razvoj zanatstva, nestajanje starih, tradicionalnih i nastajanje novih koji su išli u korak sa vremenom, promenu u brojnosti zanatlija po esnafima, cenama zanatskih proizvoda, statusu i ugledu koji su pojedine zanatlije uživale među građanima, pa čak i o rastu i razvoju, odnosno prerastanju pojedinih zanatskih radionica u industrijska postrojenja, fabrike ili štamparije. Osim toga, majstorska i kalfenska pisma, kako po estetskom izgledu osnovnog štampanog obrasca, tako i po kaligrafskom rukopisu kojim je isti popunjavan, pokazuju koliki značaj su zanatlije imale u beogradskoj čaršiji. Pa ipak, da nisu svi bili istog statusa, ranga i finansijskog stanja svedoče fotografije starog Beograda na kojima se vide zanatske radnje, neke sa raskošno ispisanom firmom i druge sa neveštim natpisom iznad ulaznih vrata.
Mnogi zanati odavno su iščezli iz svakodnevnog života, ali knjigovezački, jedan od najstarijih u Srbiji, još uvek uspešno odoleva zubu vremena. Negovanjem ovog tradicionalnog i delikatnog zanata, knjigovezačka radionica IAB obavlja dvojaku ulogu - čuva zanat od zaborava, istovremeno čuvajući i dragoceno nasleđe naših predaka za neke buduće generacije.
Od osnivanja Tehničke službe u Arhivu 1955. godine i formiranja knjigovezačke radionice iste godine, u samoj ustanovi radi se na prepovezivanju starih knjiga, ali i koričenju, izradi arhivskih kutija, futrola, mapa i sličnih proizvoda, za potrebe smeštaja i zaštite arhivske građe. Dugi niz godina poslove u radionici obavljala su dva knjigovezca, a danas samo jedan. Na žalost, izgleda da je ovo jedno od tri mesta knjigovesca po sistematizaciji u celoj arhivskoj mreži Srbije.
Publikacija "Arhiv kao čuvar starih zanata" ne pretenduje da bude priručnik ili udžbenik, već predstavlja drugi pokušaj Arhiva, nakon izložbe iz 2004. godine "Sačuvati knjigu: stare i retke knjige Istorijskog arhiva Beograda: XVI–XX vek" u Galeriji Arhiva, da se jedan specifičan zanat, koji polako odumire, otrgne od zaborava i da se širokoj pu blici prikaže njegov značaj, specifičnost i lepota. Autor Bojan Кocev opisuje elemente pri radu sa papirom, kožom, drvetom, tekstilom i ostalim materijalima koji se koriste u postupcima poveza, prepoveza i koričenja starih knjiga od izuzetnog značaja koje se čuvaju u IAB. Upravo taj deo knjigovezačkog posla, koji se bavi ručno rađenim povezima, izdvaja se kao poseban, preciznije zaseban deo segmenta grafičke industrije koji se zove grafička dorada i predstavljen je na osnovu autorove dugogodišnje prakse i iskustva na ovim poslovima.
Za izdavača: mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: mr Dragan Gačić
Autor teksta, ilustracija i fotografija: Bojan Кocev
Stručni konsultanti: Mirjana Milenković, Zorica Smilović
Recenzent: Radika Ilić
Lektura: mr Nataša Nikolić
Tiraž: 500
Štampa: Zlamen
U kilometrima arhivske građe koja se čuva u Istorijskom arhivu Beograda (dalje IAB), među 2.910 fondova, nalaze se i 24 fonda esnafa, strukovnih zanatskih udruženja, koja su u Beogradu počela da se osnivaju još 1816. godine i koja su uspešno opstajala do socijalističkog perioda.
Građa esnafskih udruženja pruža uvid u razvoj zanatstva, nestajanje starih, tradicionalnih i nastajanje novih koji su išli u korak sa vremenom, promenu u brojnosti zanatlija po esnafima, cenama zanatskih proizvoda, statusu i ugledu koji su pojedine zanatlije uživale među građanima, pa čak i o rastu i razvoju, odnosno prerastanju pojedinih zanatskih radionica u industrijska postrojenja, fabrike ili štamparije. Osim toga, majstorska i kalfenska pisma, kako po estetskom izgledu osnovnog štampanog obrasca, tako i po kaligrafskom rukopisu kojim je isti popunjavan, pokazuju koliki značaj su zanatlije imale u beogradskoj čaršiji. Pa ipak, da nisu svi bili istog statusa, ranga i finansijskog stanja svedoče fotografije starog Beograda na kojima se vide zanatske radnje, neke sa raskošno ispisanom firmom i druge sa neveštim natpisom iznad ulaznih vrata.
Mnogi zanati odavno su iščezli iz svakodnevnog života, ali knjigovezački, jedan od najstarijih u Srbiji, još uvek uspešno odoleva zubu vremena. Negovanjem ovog tradicionalnog i delikatnog zanata, knjigovezačka radionica IAB obavlja dvojaku ulogu - čuva zanat od zaborava, istovremeno čuvajući i dragoceno nasleđe naših predaka za neke buduće generacije.
Od osnivanja Tehničke službe u Arhivu 1955. godine i formiranja knjigovezačke radionice iste godine, u samoj ustanovi radi se na prepovezivanju starih knjiga, ali i koričenju, izradi arhivskih kutija, futrola, mapa i sličnih proizvoda, za potrebe smeštaja i zaštite arhivske građe. Dugi niz godina poslove u radionici obavljala su dva knjigovezca, a danas samo jedan. Na žalost, izgleda da je ovo jedno od tri mesta knjigovesca po sistematizaciji u celoj arhivskoj mreži Srbije.
Publikacija "Arhiv kao čuvar starih zanata" ne pretenduje da bude priručnik ili udžbenik, već predstavlja drugi pokušaj Arhiva, nakon izložbe iz 2004. godine "Sačuvati knjigu: stare i retke knjige Istorijskog arhiva Beograda: XVI–XX vek" u Galeriji Arhiva, da se jedan specifičan zanat, koji polako odumire, otrgne od zaborava i da se širokoj pu blici prikaže njegov značaj, specifičnost i lepota. Autor Bojan Кocev opisuje elemente pri radu sa papirom, kožom, drvetom, tekstilom i ostalim materijalima koji se koriste u postupcima poveza, prepoveza i koričenja starih knjiga od izuzetnog značaja koje se čuvaju u IAB. Upravo taj deo knjigovezačkog posla, koji se bavi ručno rađenim povezima, izdvaja se kao poseban, preciznije zaseban deo segmenta grafičke industrije koji se zove grafička dorada i predstavljen je na osnovu autorove dugogodišnje prakse i iskustva na ovim poslovima.
Vodič za buduće istraživače Arhiva Beograda
Izdavač: Istorijski arhiv Beograda
Za izdavača: Mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: Mr Dragan Gačić
Autor: Zorica Smilović
Stručni konsultanti: Mirjana Obradović, Slobodan Mandić
Fotografije: Bojan Кocev, Zorica Smilović
Tehnički saradnik:Bojan Кocev
Lektura i korektura: Mr Nataša Nikolić
Štampa: Zlamen
Tiraž: 500
Arhiv Beograda - vodič za buduće istraživače, prvo je izdanje Istorijskog arhiva Beograda namenjeno deci osnovno-školskog uzrasta. Pre svega edukatvnog karaktera, usklađeno sa školskim gradivom, ono ima za cilj da mlađoj populaciji približi ulogu i značaj arhiva kao ustanove zaštite kulturnog nasleđa.
Prvi deo publikacije objašnjava pojmove kulture i kulturnog nasleđa, kao i ulogu ustanova kultura - muzeja, biblioteka, zavoda za zaštitu spomenika kulture i arhiva. Drugi segment fokusira se na Istorijski arhiv Beograda, na njegovu ulogu i značaj, trudeći se da prikaže najatraktivnije i najznačajnije vrste arhivske građe i stavi akcenat na zanimljivosti pojedinih procesa i službi arhiva. Treći segment govori o edukativnoj strani arhiva, o njegovoj izložbenoj i izdavačkoj delatnosti ali i projektima digitalizacije i bazama podataka.
Publikacija na 48 strana obiluje fotografijama i ilustracijama koje na jednostavan i slikovit način približavaju obrađene teme, počevši od same lokacije arhiva, preko rečnika nepoznatih reči, najstarijeg arhivskog dokumenta i knjige, količine i vrstama arhivske građe, do načina na koji se građa sređuje ili čita signatura. Osnovni tekst dopunjen je na marginama dodatnim informacijama, korisnim linkovima i drugim sadržajem za sve one koji žele da saznaju više. One takođe sadrže i QR kodove, preko kojih se preko mobilnog telefona lako pristupa pojedinim internet stranicama.
U nastojanju da teme i poglavlja budu što bolje razjašnjeni, kako u vizuelnom, tako i u sadržinskom smislu, stručni konsultanti pri realizaciji publikacije bili su Mirjana Obradović i Slobodan Mandić, a svoje smernice i sugestije dali su i dr Sanja Petrović Todosijević, Slobodanka Cvetković, Violeta Radovanović, učiteljici Osnovne škole „Кarađorđe“, kao i arhivska deca Irina, Vukica, Nataša, Milica, Marko i Petar.
Za izdavača: Mr Dragan Gačić
Glavni i odgovorni urednik: Mr Dragan Gačić
Autor: Zorica Smilović
Stručni konsultanti: Mirjana Obradović, Slobodan Mandić
Fotografije: Bojan Кocev, Zorica Smilović
Tehnički saradnik:Bojan Кocev
Lektura i korektura: Mr Nataša Nikolić
Štampa: Zlamen
Tiraž: 500
Arhiv Beograda - vodič za buduće istraživače, prvo je izdanje Istorijskog arhiva Beograda namenjeno deci osnovno-školskog uzrasta. Pre svega edukatvnog karaktera, usklađeno sa školskim gradivom, ono ima za cilj da mlađoj populaciji približi ulogu i značaj arhiva kao ustanove zaštite kulturnog nasleđa.
Prvi deo publikacije objašnjava pojmove kulture i kulturnog nasleđa, kao i ulogu ustanova kultura - muzeja, biblioteka, zavoda za zaštitu spomenika kulture i arhiva. Drugi segment fokusira se na Istorijski arhiv Beograda, na njegovu ulogu i značaj, trudeći se da prikaže najatraktivnije i najznačajnije vrste arhivske građe i stavi akcenat na zanimljivosti pojedinih procesa i službi arhiva. Treći segment govori o edukativnoj strani arhiva, o njegovoj izložbenoj i izdavačkoj delatnosti ali i projektima digitalizacije i bazama podataka.
Publikacija na 48 strana obiluje fotografijama i ilustracijama koje na jednostavan i slikovit način približavaju obrađene teme, počevši od same lokacije arhiva, preko rečnika nepoznatih reči, najstarijeg arhivskog dokumenta i knjige, količine i vrstama arhivske građe, do načina na koji se građa sređuje ili čita signatura. Osnovni tekst dopunjen je na marginama dodatnim informacijama, korisnim linkovima i drugim sadržajem za sve one koji žele da saznaju više. One takođe sadrže i QR kodove, preko kojih se preko mobilnog telefona lako pristupa pojedinim internet stranicama.
U nastojanju da teme i poglavlja budu što bolje razjašnjeni, kako u vizuelnom, tako i u sadržinskom smislu, stručni konsultanti pri realizaciji publikacije bili su Mirjana Obradović i Slobodan Mandić, a svoje smernice i sugestije dali su i dr Sanja Petrović Todosijević, Slobodanka Cvetković, Violeta Radovanović, učiteljici Osnovne škole „Кarađorđe“, kao i arhivska deca Irina, Vukica, Nataša, Milica, Marko i Petar.